Een laptop aan de keukentafel is voldoende wanneer je incidenteel een e-mail beantwoordt. Werk je regelmatig een volledige dag vanuit huis? Dan is een goed ingerichte thuiswerkplek belangrijk voor je comfort, concentratie en gezondheid.
Een thuiskantoor hoeft geen grote of luxe ruimte te zijn. Ook in een kleine slaapkamer, op zolder of in een rustige hoek van de woonkamer kun je prettig werken. De werkplek moet vooral passen bij je lichaam, werkzaamheden en beschikbare ruimte.
In deze gids lees je hoe je stap voor stap een thuiswerkplek inricht. We bespreken de locatie, het bureau, de bureaustoel, beeldscherm, verlichting, ventilatie, akoestiek en apparatuur. Ook staan we stil bij beweging, veilig werken en het bewaken van de grens tussen werk en privé.
Begin bij de manier waarop je thuiswerkt
Koop niet direct een bureau en bureaustoel, maar breng eerst je werkzaamheden in kaart. Iemand die één ochtend per week thuis administratief werk doet, heeft andere voorzieningen nodig dan iemand die dagelijks achter meerdere beeldschermen werkt.
Beantwoord vooraf deze vragen:
- Hoeveel dagen en uren werk je thuis?
- Werk je voornamelijk met een laptop of vaste computer?
- Heb je één of meerdere beeldschermen nodig?
- Voer je veel video- en telefoongesprekken?
- Ontvang je thuis klanten of collega’s?
- Werk je met vertrouwelijke documenten?
- Hoeveel spullen moet je opbergen?
- Moet de werkplek na werktijd uit het zicht verdwijnen?
- Gebruiken meerdere personen dezelfde werkplek?
- Heb je beginnende lichamelijke of visuele klachten?
Maak daarnaast een overzicht van de apparatuur die op het werkblad moet staan. Zo voorkom je dat je een bureau kiest waarop uiteindelijk onvoldoende ruimte is voor je beeldscherm, toetsenbord, muis en documenten.
Kies een geschikte plaats in huis
Een aparte werkkamer is ideaal, maar niet noodzakelijk. Belangrijker is dat je een plek kiest waar je voldoende rust, licht, frisse lucht en bewegingsruimte hebt.
Een aparte werkkamer
Een afsluitbare kamer maakt het gemakkelijker om geconcentreerd te werken. Je kunt de deur tijdens een vergadering sluiten en aan het einde van de dag letterlijk afstand nemen van je werk.
Een logeerkamer, zolderkamer of weinig gebruikte slaapkamer kan vaak zonder grote verbouwing als thuiskantoor worden ingericht. Met een slaapbank, opklapbed of compact bureau kan de kamer meerdere functies behouden.
Een werkplek in de woonkamer
Heb je geen aparte kamer? Zoek dan een rustige hoek die niet in de belangrijkste looproute ligt. Een open kast, kamerscherm of hoge plant kan de werkzone visueel van de rest van de kamer scheiden.
Kies bij voorkeur een plek waar je niet voortdurend naar huishoudelijke klusjes, de televisie of andere afleidingen kijkt. Houd ook rekening met de achtergrond die tijdens videogesprekken zichtbaar is.
Een compact bureau, secretaire of wandmeubel met uitklapbaar werkblad kan handig zijn wanneer de werkplek na werktijd zo veel mogelijk moet verdwijnen.
Werken aan de eettafel
De eettafel kan bruikbaar zijn voor incidenteel thuiswerken, maar is meestal niet optimaal afgestemd op langdurig beeldschermwerk. De hoogte kan niet worden aangepast en veel eetkamerstoelen bieden onvoldoende ondersteuning.
Werk je noodgedwongen aan de eettafel? Gebruik dan zo mogelijk:
- Een goed instelbare bureaustoel.
- Een losse muis en een los toetsenbord.
- Een laptopstandaard of extern beeldscherm.
- Een voetensteun wanneer je voeten de vloer niet goed raken.
- Een verrijdbare opbergbox voor apparatuur en documenten.
Ruim de werkspullen na afloop op. Dat maakt de overgang van werktijd naar privétijd duidelijker.
Hoeveel ruimte heeft een thuiswerkplek nodig?
Er bestaat geen universele minimale maat die voor iedere thuiswerkplek geschikt is. De benodigde ruimte hangt af van je werkzaamheden, apparatuur en lichaamsbouw.
Controleer of je:
- Je stoel gemakkelijk naar achteren kunt schuiven.
- Zonder obstakels kunt opstaan en weglopen.
- Je benen vrij onder het bureau kunt bewegen.
- Alle vaak gebruikte spullen binnen handbereik kunt plaatsen.
- Kabels kunt wegwerken zonder dat ze een struikelgevaar vormen.
- Kasten, laden en deuren volledig kunt openen.
- Voldoende afstand tot het beeldscherm kunt houden.
Plak eventueel schilderstape op de vloer om de buitenmaten van het bureau en de stoel te markeren. Zo zie je vooraf hoeveel loop- en bewegingsruimte overblijft.
Kies een bureau dat bij het werk past
Een goed bureau is groot genoeg voor je apparatuur en kan op de juiste werkhoogte worden ingesteld. Kies de afmetingen daarom niet alleen op basis van de beschikbare muur.
De noodzakelijke breedte en diepte worden onder meer bepaald door:
- Het aantal beeldschermen.
- De schermgrootte.
- Het gebruik van documenten.
- De aanwezigheid van een dockingstation.
- De plaats van luidsprekers of andere apparatuur.
- De afstand die je tot het beeldscherm nodig hebt.
- De hoeveelheid opbergruimte.
Een diep werkblad maakt het gemakkelijker om een groot beeldscherm op voldoende afstand te plaatsen. Controleer bij een compact bureau of de monitor niet noodgedwongen te dicht bij je gezicht komt te staan.
Vast of verstelbaar bureau?
Een vast bureau kan prima functioneren wanneer de hoogte bij jouw lichaam en stoel past. Een zit-stabureau biedt meer mogelijkheden om gedurende de dag van houding te wisselen.
Staand werken is geen vervanging voor beweging. Ook langdurig stilstaan kan belastend zijn. Gebruik een verstelbaar bureau daarom om regelmatig kort van houding te veranderen en niet om de hele dag te blijven staan.
Let bij een zit-stabureau op:
- Het minimale en maximale hoogtebereik.
- Stabiliteit op verschillende hoogten.
- Het draagvermogen.
- De snelheid en het geluid van de motor.
- De ruimte voor je knieën en benen.
- Kabelgeleiding bij het verstellen.
- Botsbeveiliging.
- Een geheugenfunctie voor meerdere gebruikers.
- De garantie op frame, motor en bediening.
Controleer vóór aankoop of het bureau laag én hoog genoeg kan worden ingesteld voor alle gebruikers.
Een bureaustoel goed instellen
Een dure stoel die verkeerd staat ingesteld kan nog steeds onprettig zitten. Stel de stoel daarom af voordat je de hoogte van het werkblad en het beeldscherm bepaalt.
Werk in deze volgorde:
- Zet de zitting zo hoog dat je voeten volledig worden ondersteund.
- Houd je knieën ongeveer op heuphoogte of iets lager.
- Zorg dat de zitting niet in je knieholten drukt.
- Stel de rugleuning zo in dat je onderrug wordt ondersteund.
- Laat je schouders ontspannen hangen.
- Plaats de armleuningen zo dat ze ondersteuning geven zonder je schouders omhoog te duwen.
- Schuif dicht genoeg bij het bureau om niet naar voren te hoeven reiken.
- Controleer of je ellebogen zich ongeveer op werkbladhoogte bevinden.
Kun je met de juiste stoel- en tafelhoogte niet met je voeten bij de vloer? Gebruik dan een stabiele voetensteun.
Een hoofdsteun is niet voor iedereen nodig. Verstelmogelijkheden voor zithoogte, zitdiepte, rugondersteuning en armleuningen zijn bij intensief gebruik meestal belangrijker.
Bij de aanschaf kun je letten op normen en maatvoering, maar de term “arbogoedgekeurd” wordt vaak te gemakkelijk gebruikt. Lees daarom wat normeringen en eisen voor bureaustoelen daadwerkelijk betekenen en probeer een stoel bij voorkeur uit.
Een professionele kantoorinrichter kan helpen bij het kiezen en instellen van meubilair wanneer meerdere thuiswerkplekken of afwijkende situaties moeten worden ingericht.
Werk niet langdurig uitsluitend op een laptop
Bij een laptop zitten het beeldscherm en toetsenbord aan elkaar vast. Zet je het scherm op een prettige kijkhoogte, dan komt het toetsenbord te hoog te staan. Plaats je het toetsenbord goed, dan moet je juist naar beneden kijken.
Voor langer beeldschermwerk heb je daarom bij voorkeur:
- Een los toetsenbord.
- Een losse muis.
- Een laptopstandaard of extern beeldscherm.
- Eventueel een dockingstation.
Het Arboportaal vermeldt dat bij meer dan twee uur beeldschermwerk per dag het beeldscherm en toetsenbord niet aan elkaar vast mogen zitten. Bij gebruik van een laptop moet een werknemer dan een los beeldscherm of los toetsenbord kunnen gebruiken.
Gebruik je de laptop als tweede scherm? Zet hem dan op een standaard en plaats de twee schermen zo dat je je nek zo weinig mogelijk hoeft te draaien.
Plaats het beeldscherm op de juiste manier
Zet het belangrijkste beeldscherm recht voor je. De bovenkant van het zichtbare scherm staat doorgaans rond of iets onder ooghoogte, zodat je met een licht neerwaartse blik kunt werken.
De juiste kijkafstand hangt af van de schermgrootte, resolutie, lettergrootte en je gezichtsvermogen. Een armlengte is een bruikbaar beginpunt, maar pas de afstand aan wanneer je tekst niet ontspannen kunt lezen.
Let verder op de volgende punten:
- Zet het scherm niet opvallend hoog.
- Vergroot tekst in plaats van naar voren te buigen.
- Voorkom dat lampen of ramen in het scherm weerspiegelen.
- Houd je hoofd zo veel mogelijk recht.
- Plaats veelgebruikte vensters op het scherm recht voor je.
- Zet twee gelijkwaardig gebruikte schermen symmetrisch voor je.
- Plaats een primair scherm in het midden als je het duidelijk vaker gebruikt.
- Gebruik een documenthouder wanneer je veel informatie overtypt.
Werk je met een uitgebreide opstelling? Lees dan ook hoe je een flexibele werkplek met drie beeldschermen overzichtelijk kunt indelen.
Houd toetsenbord en muis dichtbij
Plaats het toetsenbord recht voor je en houd voldoende ruimte over om je onderarmen te ondersteunen. Je schouders horen daarbij ontspannen te blijven.
Leg de muis direct naast het toetsenbord. Wanneer de muis ver naar buiten of naar voren ligt, moet je de arm voortdurend uitstrekken. Een compact toetsenbord zonder numeriek gedeelte kan extra ruimte geven om de muis dichter bij je lichaam te plaatsen.
Gebruik je veel sneltoetsen? Daarmee kun je het aantal muisbewegingen verminderen. Wissel werkzaamheden bovendien af, zodat je niet uren achtereen dezelfde kleine beweging uitvoert.
Zorg voor goede verlichting
Daglicht is prettig, maar een bureau pal voor een zonnig raam kan hinderlijke contrasten en reflecties veroorzaken. Plaats het beeldscherm bij voorkeur haaks op het raam. Zo valt het licht van opzij en kijk je niet voortdurend naar een fel raam.
Combineer daglicht met gelijkmatige algemene verlichting en eventueel een verstelbare bureaulamp.
Let op:
- Spiegelingen in het beeldscherm.
- Een felle lamp binnen je directe blikveld.
- Een donker werkblad met een extreem helder scherm.
- Schaduw van je hand bij schrijfwerk.
- Verstelbare zonwering.
- Een bureaulamp die andere huisgenoten niet verblindt.
- Voldoende licht tijdens videovergaderingen.
Pas de helderheid van het beeldscherm aan de omgeving aan. Een zeer fel scherm in een donkere kamer kan vermoeiend zijn.
Kijk regelmatig van het scherm weg en knipper bewust met je ogen. Kleine tekst en slechte leesbaarheid kunnen ervoor zorgen dat je ongemerkt naar voren buigt.
Ventileer de werkruimte voortdurend
Frisse buitenlucht is belangrijk voor een gezond en prettig binnenklimaat. Ventileren betekent dat vervuilde binnenlucht voortdurend wordt vervangen door verse buitenlucht. Dat kan via ventilatieroosters, een geopend raam of een mechanisch ventilatiesysteem.
Het RIVM adviseert om 24 uur per dag te ventileren en daarnaast regelmatig te luchten. Luchten doe je door ramen of deuren gedurende korte tijd verder open te zetten.
Let op het verschil:
- Een ventilator verplaatst lucht, maar voert geen verse buitenlucht aan.
- Een airco zorgt niet automatisch voor ventilatie.
- Een luchtreiniger kan deeltjes filteren, maar vervangt de binnenlucht niet.
- Kamerplanten zijn sfeervol, maar vervangen geen ventilatiesysteem.
Blokkeer ventilatieroosters niet met kasten of gordijnen en onderhoud een mechanisch systeem volgens de voorschriften van de fabrikant.
Houd rekening met temperatuur en geluid
Een werkkamer die in de ochtend comfortabel is, kan in de middag erg warm worden. Zeker een zolderkamer of kamer op het zuiden vraagt om zonwering en voldoende ventilatiemogelijkheden.
Plaats het bureau niet direct tegen een hete radiator of in een sterke koude luchtstroom. Zorg dat je de temperatuur kunt aanpassen zonder voortdurend tocht te ervaren.
Geluid heeft eveneens invloed op concentratie en videogesprekken. Je kunt galm en omgevingsgeluid verminderen met:
- Gordijnen.
- Een vloerkleed.
- Gestoffeerde meubels.
- Akoestische wandpanelen.
- Een boekenkast.
- Deurafdichting.
- Een headset met een goede microfoon.
Zachte materialen verminderen vooral de galm in de kamer. Ze houden luid geluid uit aangrenzende ruimten niet altijd volledig tegen.
Kies praktische apparatuur
Een ergonomische werkplek functioneert beter wanneer de techniek betrouwbaar en overzichtelijk is.
Denk aan:
- Een stabiele internetverbinding.
- Een extern beeldscherm.
- Een toetsenbord en muis.
- Een dockingstation.
- Een webcam op de juiste hoogte.
- Een headset voor gesprekken.
- Voldoende laadpunten.
- Een bureaulamp.
- Een printer, indien echt nodig.
- Externe opslag of een goedgekeurde cloudomgeving.
- Kabelgoten en klittenbandbinders.
Werk kabels zo weg dat ze niet worden strakgetrokken wanneer het bureau omhooggaat. Laat voldoende bewegingsruimte over en knel snoeren niet tussen meubels.
Sluit niet onbeperkt stekkerdozen op elkaar aan. Controleer het maximale vermogen en vervang beschadigde kabels en adapters onmiddellijk.
Maak ruimte voor opbergen
Een opgeruimd bureau biedt meer werkruimte en kan afleiding beperken. Geef documenten, kabels en kleine hulpmiddelen een vaste plaats.
Mogelijke oplossingen zijn:
- Een ladeblok onder het bureau.
- Een verrijdbare trolley.
- Wandplanken.
- Gesloten kasten.
- Een monitorstandaard met opbergruimte.
- Een documentenbak.
- Een kabelgoot.
- Een afsluitbare kast voor vertrouwelijke stukken.
Bewaar zware ordners bij voorkeur niet op een hoge plank boven de zitplaats. Zet veelgebruikte spullen binnen handbereik en archiveer oude documenten regelmatig.
Wissel zitten, staan en bewegen af
De perfecte werkhouding bestaat niet wanneer je er urenlang onbeweeglijk in blijft zitten. Afwisseling is belangrijker dan het voortdurend vasthouden van één voorgeschreven houding.
Onderbreek het werk regelmatig:
- Loop tijdens een telefoongesprek.
- Haal drinken in een andere ruimte.
- Sta kort op tussen twee taken.
- Plan een wandeling tijdens de lunch.
- Wissel typewerk af met lezen of overleg.
- Kijk geregeld in de verte.
- Verander de stand van je stoel.
- Werk af en toe kort staand.
Het Arboportaal adviseert om beeldschermwerk op gezette tijden af te wisselen met ander werk of een pauze. Bespreek beginnende arm-, nek-, schouder-, rug- of oogklachten tijdig met je leidinggevende, preventiemedewerker, arbodienst of bedrijfsarts.
Bewaak de grens tussen werk en privé
Thuiswerken maakt het gemakkelijk om vroeg te beginnen, pauzes over te slaan en na het avondeten opnieuw de laptop te openen. Een vaste routine helpt om mentaal afstand te nemen.
Je kunt bijvoorbeeld:
- Een vaste begin- en eindtijd hanteren.
- De werkdag beginnen met een korte wandeling.
- Pauzes in je agenda zetten.
- Aan het einde van de dag je takenlijst voor morgen maken.
- De computer volledig afsluiten.
- Werkspullen opruimen of afdekken.
- Zakelijke meldingen buiten werktijd uitschakelen.
- Afspraken maken over bereikbaarheid.
- Werk en privé waar mogelijk op verschillende apparaten scheiden.
Een aparte kamer maakt deze scheiding eenvoudiger, maar ook een afsluitbare kast of secretaire kan helpen.
Denk aan privacy en informatiebeveiliging
Werk je met persoonsgegevens of vertrouwelijke bedrijfsinformatie? Zorg dan dat huisgenoten en bezoekers deze gegevens niet onbedoeld kunnen zien of horen.
Let onder andere op:
- Automatische schermvergrendeling.
- Een sterk wachtwoord en multifactorauthenticatie.
- Een zakelijke VPN wanneer de werkgever dat voorschrijft.
- Het veilig bewaren van papieren documenten.
- Het zorgvuldig vernietigen van vertrouwelijke stukken.
- Een neutrale of digitale achtergrond tijdens videogesprekken.
- Het gebruik van een headset bij gevoelige gesprekken.
- Beveiliging van de wifi-router.
- Tijdige software-updates.
- Apparatuur die door de werkgever is goedgekeurd.
Laat een zakelijke laptop niet onbeheerd achter in een vrij toegankelijke ruimte en bespreek datalekken of verlies direct volgens de interne procedure.
Wat mag je van je werkgever verwachten?
De zorg voor gezond en veilig werken stopt niet automatisch bij de voordeur van de werknemer. Ook bij thuiswerken moet de werkgever aandacht besteden aan de risico’s van beeldschermwerk en de inrichting van de werkplek.
Welke voorzieningen en vergoedingen beschikbaar zijn, verschilt per werkgever, cao en thuiswerkregeling. Maak daarom afspraken over:
- Bureau en bureaustoel.
- Beeldscherm, toetsenbord en muis.
- Installatie en instructie.
- Een beoordeling van de thuiswerkplek.
- Onderhoud en vervanging.
- Internet- en energiekosten.
- Informatiebeveiliging.
- Bereikbaarheid en werktijden.
- Het melden van klachten.
- Teruggave van apparatuur bij uitdiensttreding.
Werknemers hebben zelf eveneens een rol. Gebruik beschikbare hulpmiddelen, stel de werkplek correct in en meld problemen voordat ze tot langdurige klachten leiden.
Een thuiswerkplek in een kleine woning
Een beperkte woonruimte vraagt om slimme keuzes. Probeer de werkplek niet met te veel functies en meubels te vullen.
Praktische mogelijkheden zijn:
- Een ondiep wandbureau.
- Een opklapbaar werkblad.
- Een bureau in een kast.
- Een verrijdbare werktafel.
- Een smalle secretaire.
- Een hoekbureau op maat.
- Wandplanken boven het werkblad.
- Een verrijdbare trolley voor apparatuur.
- Een schermarm in plaats van een grote monitorvoet.
- Een verrijdbaar kamerscherm.
Let ook bij een compacte oplossing op voldoende beenruimte en kijkafstand. Een klein bureau dat lichamelijke klachten veroorzaakt is uiteindelijk geen ruimtebesparende oplossing.
Wie verschillende voorbeelden en aanvullende ideeën zoekt, kan zich verder verdiepen in het thuiswerkplek inrichten.
Controlelijst voor het inrichten van je thuiswerkplek
Loop deze punten na voordat je meubels en apparatuur bestelt:
- Hoeveel uur per week ga je hier werken?
- Is de plek rustig genoeg voor geconcentreerd werk?
- Kun je de werkruimte voldoende ventileren?
- Is er bruikbaar daglicht zonder hinderlijke schittering?
- Past het bureau bij je apparatuur?
- Kan het werkblad op de juiste hoogte worden gebracht?
- Is de bureaustoel passend bij je lichaamsbouw?
- Worden voeten, onderrug en armen voldoende ondersteund?
- Heb je bij een laptop een losse muis en een los toetsenbord?
- Staat het beeldscherm recht voor je en op een prettige hoogte?
- Kun je regelmatig van houding wisselen?
- Zijn kabels veilig en netjes weggewerkt?
- Is er voldoende opbergruimte?
- Kun je vertrouwelijke informatie veilig bewaren?
- Is de internetverbinding geschikt voor je werkzaamheden?
- Heb je afspraken gemaakt met je werkgever?
- Kun je de werkplek na werktijd afsluiten of opruimen?
- Zijn toekomstige aanpassingen mogelijk?
Een goede thuiswerkplek ontstaat niet door één kostbare bureaustoel of het grootste zit-stabureau te kopen. Het gaat om de combinatie van passend meubilair, een goede schermopstelling, voldoende licht, echte ventilatie, betrouwbare apparatuur en regelmatige beweging.
Begin bij je werkzaamheden en lichaamsbouw, stel alle onderdelen zorgvuldig af en pas de werkplek aan zodra je ongemak ervaart. Zo creëer je een thuiskantoor waarin je niet alleen productief, maar ook prettig en verantwoord kunt werken.
Vind je onze artikelen handig?
Voeg Kantoor-winkels.nl toe als voorkeursbron in Google en zie onze artikelen vaker terug in Google.